احداث باغات نمونه دیم روی اراضی شیبدار با هدف ارائه الگوهای مناسب به بهره برداران حوزه آبخیز، ضرورت دارد مدنظر مجلس و وزارت جهاد کشاورزی واقع شود.
به گزارش پایگاه خبری_تحلیلی کلاغ نیوز، توسعه باغات دیم بر روی اراضی شیبدار از موضوعات مهمی است که به منظور تحقق امنیت غذایی و تحقق اقتصاد مقاومتی در سیاستها و اسناد بالادستی نظام جمهوری اسلامی ایران (قانون برنامه ششم توسعه) بدان تاکید شده است.
محمد روغنی «عضو هیئت علمی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری» در یادداشتی درباره اهمیت توسعه باغات روی اراضی شیبدار و ضرورت ایجاد باغ نمونه دیم این چنین نوشته است:
توسعه باغات در اراضی شیبدار از جمله روشهای کاربردی و بهبود معیشت روستاییان در کوتاه مدت به شمار می رود. در حال حاضر اراضی شیبدار کشور، در گستره وسیعی تحت کشت دیم محصولات زراعی نظیر گندم، جو و محصولات متنوعی از حبوبات قرار دارد. علاوه بر مناطق یاد شده که به واسطه بارندگی مناسب، روش کشت مناسب و رعایت شیب مناسب جهت کشت، از تولید نسبتا خوبی برخوردار است، بخشهای عمده اراضی کشور، گرچه ممکن است از بارندگی خوبی برخوردار باشند ولی به دلیل شیب زیاد (بالاتر از ۱۵ درصد)، خاک نسبتا نامناسب از شرایط مناسبی جهت کشت زراعی برخوردار نمی باشند. در این اراضی، شیب زیاد و بعضا کمبود بارندگی و عدم رعایت شرایط کشت در اراضی شیبدار، موجب کاهش توان زیستی خاک شده و به مرور زمان، کاهش حاصلخیزی، فرسایش خاک و فراهم شدن شرایط سیلخیزی منطقه را به دنبال خواهد داشت.
با این توصیف محدودیتهای کشت دیم محصولات زراعی و باغی در اراضی شیبدار را می توان عمدتا شامل شیب زیاد و بعضا بارندگی کمتر از ۴۰۰ میلیمتر عنوان نمود. نظر به اینکه تمرکز سکونتگاهها در بخش وسیعی از کشور در محدوده مناطقی با بارندگی کمتر از ۴۰۰ میلیمتر و اراضی با شیب زیاد قرار دارد، لذا ارائه روشهای مناسب جهت جایگزینی کشت محصولات زراعی جهت بهره برداری مناسبتر از اراضی و بهبود معیشت مردم، ضروری به نظر میرسد؛ از این رو توسعه باغات روی این اراضی می تواند جایگزین مناسبی بدین منظور باشد.
در حال حاضر طرح توسعه باغات دیم در بخشهای مختلفی از کشور در حال انجام است. گرچه برخی از طرحهای اجرا شده نسبتا موفق بوده است، اما در برخی مناطق نیز به دلایل مختلف، نتایج مطلوبی به همراه نداشته است.
از جمله موارد مهم عدم موفقیت توسعه باغات روی اراضی شیبدار، عدم تأمین آب جهت آبیاری تکمیلی است؛ این مساله موضوع مهمی است که اکثر بهره برداران و کارشناسان فن به آن اذعان دارند. زیرا که در سال اول و تا حدودی سالهای دوم و سوم، جهت استقرار مناسب نهالها، انجام آبیاری تکمیلی ضروری است و نمی توان تنها به بارش باران متکی بود. ضمن اینکه در سالهای چهارم و پنجم به بعد نیز، جهت برداشت محصولی با کیفیت و کمیت مناسب، آبیاری تکمیلی موجب تضمین موفقیت طرح و برداشت محصولی مناسب از جنبه کمی و کیفی خواهد گردید. لذا یکی از دغدغه های بهره برداران و کارشناسان این بخش، موضوع تامین آب، بخصوص در مناطق فاقد دسترسی به هر گونه منابع آبی نظیر رودخانه، چاه، چشمه و یا قنات می باشد.
