در چهل و چهارمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو، راه آهن سراسری ایران به عنوان بیست و پنجمین اثر میراث فرهنگی ملموس ایران در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد.
به گزارش پایگاه خبری_تحلیلی کلاغ نیوز به نقل از پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی، در نشست عصر امروز یکشنبه سوم مرداد ۱۴۰۰(۲۵ جولای ۲۰۲۱) چهل و چهارمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو (UNESCO) پرونده راه آهن سراسری ایران (موسوم به راه آهن شمال – جنوب) مورد بررسی قرار گرفت و با تصویب اعضای کمیته، راه آهن سراسری ایران با طول حدود ۱۴۰۰ کیلومتر به عنوان بیست و پنجمین میراث فرهنگی ملموس و نخستین میراث صنعتی کشورمان در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد.
تدوین پرونده ثبت جهانی مسیر راهآهن شمال و جنوب ایران در سال ۹۷ آغاز شد. ساخت مسیر راهآهن سراسری ایران از بندر ترکمن در شمال کشور آغاز شد و به بندر امامخمینی (ره) در جنوب کشور منتهی شد. آغاز احداث راهآهن ایران در سال ۱۳۰۵ شمسی به تصویب رسید و یکسال بعد از آن بود که مهندسان ایرانی، آلمانی و آمریکایی احداث این مسیر ۱۳۹۴ کیلومتری را آغاز کردند.
مسیر راهآهن سراسری ایران نهتنها از حیث تکنیک و کیفیت ساخت، بلکه از بعد گردشگری و برخورداری از مناظر و جاذبههای طبیعی ویژه در جهان حائز اهمیت است و به همین دلیل نیز هم راهآهن جمهوری اسلامی ایران و هم وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی این مسیر تاریخی را برای ثبت در فهرست میراث جهانی یونسکو درنظر داشتند و اکنون یونسکو در اجلاس چین به جهانیشدن این مسیر مملو از جاذبههای طبیعی، بناهاو پلها و ایستگاهها و تاسیسات و حتی لوکوموتیوهای تاریخی رای داد.
اگرچه پیشینه احداث و بهرهبرداری موفق نخستین راهآهن در ایران به دوره قاجار و سال ۱۲۲۷ خورشیدی (۱۸۴۸ میلادی) از رشت به بندر پیربازار و بندر انزلی بازمیگردد که بقایای آن همچنان در مسیر رشت به پیربازار با یک لوکوموتیو بخار در محوطه اداره کل بنادر استان گیلان وجود دارد اما تحقق کامل این آرزوی ملی تا سال ۱۳۰۶ به طول انجامید. در سال ۱۳۰۶، قرارداد نقشهبرداری برای احداث خطوط راهآهن با کنسرسیومی متشکل از کمپانی آمریکایی یولن و شرکتهای آلمانی فیلیپ هولتسمان – ویولیوس برگر و زیمینس باواونیون به بهای هر کیلومتر حداکثر ۳۶۸ تومان بسته شد.


